MWF op weg naar de Eemshaven

MegaWindForce in Winschoten gelooft heilig in de superproductieve en qua verschijning bescheiden windmolen die het bedrijf heeft ontwikkeld. Het perspectief: een fabriek in de Eemshaven die honderden banen oplevert.

Ton Bos (48) van het in Winschoten gevestigde Mega WindForce (MWF) is ervan overtuigd: de windmolen die zijn team heeft ontwikkeld, kan de wereld veroveren.

Hij is kleiner, stiller, goedkoper in onderhoud, maar bovenal zo veel productiever dan alle bestaande turbines, dat er geen subsidie nodig is om hem te exploiteren. De elektriciteit die de molen produceert, kan qua prijs namelijk concurreren met de stroom van kolen- en gasgestookte centrales. ,,Dat kan de overheden miljarden euro’s schelen”, zegt Bos. ,,Dat geld kan dan worden gebruikt voor andere manieren om de klimaatdoelstellingen te realiseren.’’ Op een markt waar de komende decennia mondiaal de bouw van minstens 10.000 turbines per jaar is voorzien, ziet hij grote kansen voor de vinding. De fabriek in de Eemshaven waar MegaWindForce de windmolen vanaf 2020 in productie wil nemen, kan volgens hem op termijn honderden banen opleveren. De bouw van het eerste prototype begint binnenkort. Bos wil de techniek uiteindelijk niet alleen toepassen op windmolens op land, maar ook voor turbines op zee.

De tekeningen van de windmolen laten het belangrijkste kenmerk van de vinding zien: de bladen zijn niet via een as aan de mast en de generator bevestigd, maar via een dubbele ring. De reden is, aldus de ceo van de Winschoter onderneming, dat bij de conventionele windmolens alle krachten samenkomen op de centrale as. Daardoor gaat niet alleen veel energie verloren, maar is er ook een veel zwaardere constructie nodig dan bij de MWF.  

Bos: "Onze windmolen wordt gemaakt van carbon. Dat is vijf keer zo sterk maar veel lichter dan staal. Hij wordt modulair – in onderdelen – naar de locatie vervoerd in standaard containers. Dit betekent dat de turbine veel eenvoudiger – zonder zware kraan – kan worden opgebouwd. Nog een voordeel van carbon is dat het niet kan corroderen. Dat betekent minder onderhoud.”

De dubbele ring is efficiënt gelagerd, waardoor de molen een lage wrijvingsweerstand heeft. De grotere productiviteit wordt verklaard door de bijzondere generator die in de ring is ingebouwd. De ring is groter dan de as en heeft aan de buitenkant een grotere snelheid. Daardoor kan een generator worden ingebouwd die bestaat uit heel veel kleine generatoren die onafhankelijk van elkaar aan of uit kunnen worden gezet. Hij kan daardoor zijn vermogen aanpassen aan de windkracht. Daardoor produceert de MWF bij nagenoeg elke windsnelheid meer stroom dan de huidige generatie turbines. Bovendien kan hij al bij veel lagere windsnelheden elektriciteit opwekken. Afhankelijk van de plek waar de windmolen staat, kan de turbine 30 tot 75 procent productiever zijn op jaarbasis dan de huidige generatie.

De MWF-windmolen heeft niet alleen in economisch opzicht veel voordelen, vertelt Bos. Door de bijzondere techniek, hoeft die ook niet zo hoog te worden en zijn de ‘wieken’ beduidend korter.

De ceo: ,,De nieuwste generatie molens is wel 180 tot 200 meter hoog. Die van ons komt, inclusief de rotorbladen, tot hooguit 110 meter. De slagschaduw is dus veel kleiner en de horizonvervuiling veel geringer. Het geluid komt tot zo’n 60 decibel 45 minder dan bij de gangbare molens. Elke 3 decibel is een verdubbeling van het geluidsniveau. Er is dus weinig of geen geluidsoverlast. Daardoor wordt windenergie ook mogelijk in een bewoonde omgeving of op industrieterreinen. Omwonenden en bedrijven kunnen met coöperaties gezamenlijk een turbine aanschaffen voor eigen gebruik en de verkoop van energie.”

Bos werkt sinds 2015 met een team en tal van kennisinstellingen, zoals TU Delft, aan het project. De Noord-Hollander wilde aanvankelijk een prototype in Zaanstad bouwen, maar de provincie bleek weinig coöperatief. Contact met bedrijfsadviseur Frits Heukers uit Odoorn bracht hem naar het Noorden. ,,Hier draait alles om energie”, zegt hij.

Bos beaamt dat. Bij de ontwikkeling van de windmolen werkt hij inmiddels samen met de Groningse energieproeftuin EnTranCe, waar MWF mogelijk een lab krijgt. Met onder meer de NOM en Groningen Seaports wordt het verdere traject richting een fabriek uitgestippeld. Recent kreeg MWF subsidies van Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) en van de provincie Groningen.

Op het programma staat vooralsnog de bouw van twee prototypes. Van de eerste heeft de rotor een spanwijdte van 12 meter. Die is nu op papier gecertificeerd. De bouw en het testen daarvan moet weer kennis opleveren voor de bouw van het tweede prototype met een rotor met een diameter van 36 meter die direct daarna moet verrijzen.

Bos denkt dat ze over twee jaar afdoende zijn beproefd om de certificatie te krijgen voor de productie. MWF wil de techniek doorontwikkelen voor windmolens op zee. Bos hoopt in een van de nieuwe windmolenparken voor de kust van Borssele een plek te krijgen voor twee prototypes.

Bos: ,,Tot 2020 hebben we voor de ontwikkeling zo’n 14 miljoen euro kapitaal nodig. Daarvan hebben we nu 1,3 miljoen euro bij elkaar, waarmee de eerste fase en de certificatie grotendeels is gerealiseerd. De certificatie van het ontwerp en de steun van de provincie Groningen geven vertrouwen bij investeerders.”

In april gaat MWF verder werken aan de financiering, vertelt de ceo. ,,Ons tijdpad ligt vast. We denken dat als we gaan produceren, we uiteindelijk kunnen groeien naar 300 tot 1000 windmolens per jaar. Als we zo ver zijn, wordt het zeer groot. Deze groei verwezenlijken we zeker niet alleen. Dit kan alleen maar met partners in de productie, onderhoud, installatie en verkoop.”

Raad van Advies

Om te waarborgen dat de juiste keuzes worden gemaakt heeft Mega- Windforce een Raad van Advies aangesteld. Benoemd zijn Jos Beurskens en Henk Polinder, internationaal erkende topexperts op het gebied van windenergie. De noordelijke ondernemer Sieger Dijkstra is het derde lid. Bos maakt binnenkort nog de namen bekend van twee leden die bekend zijn met aerodynamica en financiën.

Download het artikel in PDF formaat hier